" ŞERGADA "
Yavuz Yıldızbaş

Yavuz Yıldızbaş

Yavuz Yıldızbaş'ın Kaleminden

" ŞERGADA "

20 Eylül 2021 - 16:48

Küçükken yaşadığımız yörede, yoğunlukla kullanılan bu terim; yaramaz, yerinde duramayan sürekli fitnelik düşünen, komşunun tavuğuna kış diyen, arının deliğine  çomak sokan, karınca yuvasına su döken, hocanın dizinin dibinde ders alan çocukların ahengini bozup kendiyle birlikte bir kaç çocuğun da başını yiyen, okulda öğretmeninin sandalyesine raptiye koyan, arkadaşının saçını çeken, yanından geçerken hiçbir şeyden haberi olmayana çelme takan, bunları yaptığı halde hiçbir şeyden haberi yokmuş gibi davranıp suçu arkadaşının üzerine atan, bu ve benzeri davranışları sergileyen tiplere "şergada" denirdi.
"Şergada" kelime yapısı olarak birleşik kelimedir.
"Şer" hayırlı olmayan şeyler için kullanılır bir nevi kötülük anlamını taşır.
"Gada" ise suç günah anlamına gelir. İkisinin birleşimi de hayırlı olmayan kötülük manasını taşımaktadır.
Küçükken bu tip davranışlar yaramaz çocuk davranışı gibi nitelendirilmekteydi.
Büyüklerin şergadalıkları ise bir üst boyuta geçiyor. Toplumları etkileyen büyük kötülük ve günahlar sahne alıyordu.
Çocuğa söylenen şergada sözcüğü, yaramazlıkları benimsenmese de kısmen bir afacanlık kabul ediliyordu.
Ancak bu terim, büyüklerde olunca, toplumun değer yargılarını ve yaşayışını olumsuz etkileyen bir sonuç doğuruyordu.
İnsanlar arasında fitne yayan, ikilik çıkaran, olmayan şeyleri olmuş gibi gösterip bir nevi iftira atan, görmediği şey hakkında şahitlik yapan, kendinden olmayanı hakir görüp aşağılamaya kalkan, makam mevkisine dayanarak zulüm yapan kişiler artık şergadanın nırvanasını yaşamış oluyorlardı.
"Şergada" terimini tam anlamıyla açıklayan kısa bir hikaye anlatarak yazımı noktalamış olayım
...
Kaplumbağaya sormuşlar: 
-Buradan karşı köye ne kadar zamanda gidersin?
Kaplumbağa cevap vermiş: 
+Yağmuru, çamuru, rüzgarı, inişleri, yokuşları hesap ettim üç günlük yol ama ben altı günde giderim demiş.
Altı gün geçmiş ama kaplumbağa karşı köye gelememiş.
Aramışlar taramışlar, yolun yarısında bulmuşlar kaplumbağayı.
- Hayrola? Demişler. Üç günlük yolu altı günde bile gelemedin?
Kaplumbağa cevap vermiş: 
+Sormayın arkadaş! Yağmuru, çamuru, inişi, yokuşu hesap ettim de, bir tek kötü(şergada)insanları hesap edemedim.
+Ne zaman hızla ilerlemeye başlasam tutup ters çevirdiler demiş.

Hayatta yolunuz hep iyi insanlara çıksın.
Sağlıkla kalın

Yavuz Yıldızbaş
(★YYB★)

Son Yazılar