BUNDAN 83 YIL ÖNCE, MASON LOCALARI ATATÜRK'ÜN EMRİYLE...
Halis ÇETİN

Halis ÇETİN

Asi Ülkücü

BUNDAN 83 YIL ÖNCE, MASON LOCALARI ATATÜRK'ÜN EMRİYLE KAPATILMIŞTI.!

13 Ekim 2018 - 19:43

Atatürk 1935 Yılında Mason Localarını Kökü Dışarıda Olduğu İçin Kapatıyor ve 
Mason locaları ile iç içe çalışan İttihat Terakki Cemiyeti’nin Osmanlı İmparatorluğu’nu nasıl 
uçurumun eşiğine sürüklediğini bilen Atatürk, mason localarını kapatmak istiyordu. Kapatma 
görevini ise dönemin Mason İçişleri Bakanı Şükrü Kaya’ya verdi. Şükrü Kaya Atatürk’e uzun 
süre direnmeye çalıştıysa da başarılı olamadı. 
10 Ekim 1935'teki Gazete manşeti.! 

 

Türkiye Masonluğu ne olmuştu da kendini yok etme kararı almıştı.?

Aslında gerçek 4 gün sonra ortaya çıkmıştı. Masonlar kendilerini feshetmemiş, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından mason locaları kapatılmıştı. 14 Ekim 1935 Tarihli Cumhuriyet 
Gazetesi’nin “Türkiye’de Mason Locaları Bir Emirle Kapatıldı” başlıklı haberinde olayın 
perde arkası şu şekilde aktarılıyordu: 
“İçişleri Bakanlığı’ndan verilen bir emir üzerine Türkiye Mason Localarının 
faaliyetlerine nihayet verilmiştir. Yüksek makamın emri ile Türkiye 
masonluğunun İstanbul, Ankara, İzmir, Edirne, Muğla, Gaziantep ve Adana’da 
bulunan Müteaddid locaları kapanmış, bunların emlaki hükümete intikal etmiştir. 
“ 
Cumhuriyet Gazetesi’nin haberinde sözü edilen yüksek makam dönemin Cumhurbaşkanı 
Mustafa Kemal Atatürk’ten başkası değildi. İşin ilginç yanı ise Atatürk’ün Mason localarını 
kapatma emrini, Müslümanlara yaptığı zulümlerle tanınan Mason İçişleri Bakanı Şükrü 
Kaya’ya vermiş olmasıydı. Mason İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Atatürk’ü bu tarihi kararından 
vazgeçirmeye çalışsa da başarılı olamamıştı. 
Şükrü Kaya, Türkiye Yüksek Şurası adına Doktor İsmail Hurşit, Türkiye Büyük Locası 
Büyük Üstadı Muhittin Osman Omay ve bir grup masonu İçişleri Bakanlığı’na çağırır ve 
Atatürk’ün kesin kararını bildirir: “Mason Locaları kapatılıp çalışmalarına son verecekler ve 
malvarlıklarını halkevlerine aktaracaklardır. 
ATATÜRK LOCALARI NEDEN KAPATTI? 

Atatürk, uzun yakın arkadaşlarıyla istişare ettiği mason localarının kapatılmasıyla ilgili 
düşüncelerini ilk olarak 1935 yılında gündeme getirdi. İttihat Terakki Cemaati içerisindeki 
masonların Türiye’ye verdikleri zarar herkes tarafından bilinmekteydi. İttihat Terakki’yi 
yakından tanıyan Atatürk, Cumhuriyet’in kuruluşundan beri locaları kapatmayı 
düşünüyordu.. Dönemin Van Millitvekili İbrahim Arvas, hatıralarında Atatürk’ün masonlara 
yaklaşımını şu şekilde ifade ediyor: 
“Mustafa Kemal’in sevmediği iki zümre vardı. Birincisi dönmeler ikinci ise 
masonlardı… Bir gün eski Adliye Vekil Mahmud Esat Bozkurt’u çağırdı. 
Kendisine masonların taksimat, teşkilat, ahvalini bildirir bir kitap verdi. “Bunu 
güzelce mutalaa et, bir takrirle Halk Partisi grup başkanlığına ver, grupta bunlara 
şiddetli hücum yap ve grupça kapanmasına dalalet et. Senin de bu işte büyük şeref 
payın olacaktır.” dedi. Grup danışmanı Mahmut Esat Bozkurt riyaset makamına 
bir takrir verdi ve takririnin okunmasını reisten rica etti. Hülasası şöyleydi: 
“Masonluk kökü dışarıda bir yahudi tarikatından başka bir şey değildir, 
memleketimizde bunun ne işi vardır? Bunu da grup kararıyla kapatalım… 
Ertesi hafta Recep Peker geldi ve kürsüye çıkarak şu müjdeyi verdi: “Arkadaşlar 
yarından itibaren Türkiye’de masonluk kalmamıştır ve bütün localar 
kapanmıştır…” salonda bir kıyamet koptu, alkışlar, bağırmalar “kahrolsun yahudi 
uşakları” sesleri tavanları çınlatıyordu. Şükrü Kaya ve arkadaşları sırra kadem 
basmışlardı. Grup dağıldıktan sonra Dr. Mim Kemal’i öne katarak meclisteki 
masonlar toplu olarak Reis-i Cumhur’a gitmişlerdi. Mim Kemal Reis-i Cumhur’a 
hitaben: “Efendimiz biz zaten maiyet-i devletindeyiz fakat siz Meşrik-i Azam’ımız 
olursanız, bir pervane gibi etrafınızda dönüp dolaşırız” demiş. Reis-i Cumhur: 
“Peki bir şey soracağım, bana cevap veriniz de sonra… Siz Avrupa’da hangi 
locaya bağlısınız ve mektubunuzun ismi nedir? 
“Biz Cenovaya tabiiz ve Reisimiz Barca Mişon cenaplarıdır.” demiş. Bunun 
üzerine küplere binen Mustafa Kemal Paşa onlara hitaben: 
“Haydi defolun buradan cehennem olun gidin. Yahudi uşakları!” Benim milletim 
bana kahraman sıfatı verdi ben sizin gibi bir çift yahudiye uşak mı olacağım? Bu 
gece sabaha kadar Türkiye’deki bütün locaları kapatmadığınız taktirde, yarın 
teşkil edeceğim, Divan’ı Harb-i Örfi’ye hepinizi verir ve astırırım. Haydi defolun 
karşımdan.“ 
diyerek onları kovdu, onlar da yıldırım telgraf ve telefonlarla vaziyeti İzmir, 
İstanbul ve Adana’ya bildiriler ve sabah olmadan hepsini kapanma kararlarını 
getirip, henüz sofrasından kalmayan Reis-i Cumhur’a verdiler ve derin bir nefes 
aldılar. Reis-i Cumhur Mustafa Kemal bu suretle bütün mason localarını 
kapattı.” (İbrahim Arvas, tarihi hakikatler, s.71-72) 

Bu yazı 542 defa okunmuştur .

Son Yazılar